Đau tăng trưởng ở trẻ em thường có dấu hiệu gì?
Đau tăng trưởng thường có một số đặc điểm:
- Đau vào chiều tối hoặc ban đêm.
- Thường đau cả hai chân.
- Hay đau vùng đùi, cẳng chân hoặc phía sau gối.
- Đau từng đợt, có những ngày hoàn toàn không đau.
- Sáng hôm sau hết đau hoặc giảm rõ.
- Ban ngày trẻ vẫn đi lại, chạy nhảy và chơi bình thường.
- Không sưng, đỏ hoặc nóng ở khớp.
- Xoa bóp nhẹ hoặc chườm ấm thường giúp trẻ dễ chịu hơn.
Một điểm quan trọng là đau tăng trưởng không làm trẻ đi khập khiễng hoặc hạn chế vận động vào ban ngày.
Trẻ đau chân về đêm có phải do thiếu canxi không?
Không nhất thiết.
Đây là một trong những hiểu lầm khá phổ biến của cha mẹ.
Trẻ đau chân về đêm không đồng nghĩa với thiếu canxi. Nếu trẻ phát triển bình thường, chế độ ăn đầy đủ và không có biểu hiện gợi ý thiếu chất, cha mẹ không nên tự ý bổ sung canxi chỉ vì trẻ than đau chân.
Nếu nghi ngờ trẻ thiếu canxi, vitamin D hoặc có vấn đề dinh dưỡng, bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên chế độ ăn, tăng trưởng, triệu chứng và chỉ định xét nghiệm khi cần.
Đau tăng trưởng có phải do xương đang dài ra không?
Tên gọi “đau tăng trưởng” dễ khiến cha mẹ nghĩ rằng trẻ đau vì xương đang dài ra.
Tuy nhiên, cơ chế chính xác của đau tăng trưởng vẫn chưa được hiểu hoàn toàn và không có bằng chứng cho thấy chính quá trình xương dài ra gây đau.
Một số trẻ có thể đau rõ hơn vào những ngày chạy nhảy hoặc vận động nhiều.
Trẻ đau tăng trưởng thường ở độ tuổi nào?
Đau tăng trưởng thường gặp ở trẻ tuổi mẫu giáo và tuổi đi học.
Triệu chứng có thể xuất hiện từng đợt trong một thời gian rồi tự giảm khi trẻ lớn hơn.
Điều quan trọng không phải chỉ dựa vào tuổi mà là xem kiểu đau có điển hình hay không và trẻ có dấu hiệu bất thường kèm theo hay không.
Khi nào đau chân không giống đau tăng trưởng?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu có:
- Đau chỉ một chân kéo dài.
- Đau liên tục hoặc ngày càng tăng.
- Đau cả ban ngày.
- Trẻ đi khập khiễng.
- Không chịu đứng hoặc không chịu đi.
- Sưng, nóng hoặc đỏ ở khớp.
- Đau khu trú rõ tại một điểm xương.
- Hạn chế vận động khớp.
- Sốt hoặc mệt kéo dài.
- Chán ăn hoặc sụt cân.
- Đau xuất hiện sau chấn thương.
- Cơn đau ngày càng nặng hoặc có biểu hiện toàn thân bất thường.
Những biểu hiện này không điển hình cho đau tăng trưởng và cần được bác sĩ kiểm tra để loại trừ bệnh lý xương, khớp hoặc những nguyên nhân khác.
Bé đau chân về đêm cha mẹ nên làm gì?
Nếu triệu chứng điển hình của đau tăng trưởng và trẻ vẫn hoàn toàn khỏe mạnh, cha mẹ có thể:
- Xoa bóp chân nhẹ nhàng.
- Chườm ấm vùng đau.
- Cho trẻ nghỉ ngơi và ngủ đủ giấc.
- Duy trì vận động phù hợp với lứa tuổi.
- Theo dõi vị trí, thời điểm và mức độ đau.
- Theo dõi xem trẻ có đi khập khiễng, sưng khớp hoặc đau ban ngày hay không.
Không cần bắt trẻ ngưng chạy nhảy hoặc chơi thể thao nếu ban ngày trẻ hoàn toàn bình thường.
Trẻ đau chân về đêm có cần chụp X-quang hoặc xét nghiệm không?
Nếu trẻ có biểu hiện rất điển hình của đau tăng trưởng, khám hoàn toàn bình thường và không có dấu hiệu cảnh báo thì thường không cần làm xét nghiệm hoặc chụp X-quang thường quy.
Ngược lại, nếu kiểu đau không điển hình, đau khu trú một bên, trẻ đi khập khiễng, có sưng khớp, sốt hoặc những biểu hiện bất thường khác, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm hoặc chẩn đoán hình ảnh tùy trường hợp.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ có thể nhớ một cách đơn giản:
ĐAU HAI CHÂN VỀ ĐÊM – SÁNG HẾT ĐAU – BAN NGÀY CHẠY NHẢY BÌNH THƯỜNG – KHÔNG SƯNG ĐỎ → THƯỜNG GỢI Ý ĐAU TĂNG TRƯỞNG.
Ngược lại:
ĐAU MỘT BÊN KÉO DÀI – ĐAU BAN NGÀY – ĐI KHẬP KHIỄNG – SƯNG KHỚP – SỐT – SỤT CÂN → NÊN ĐƯA TRẺ ĐI KHÁM.
Và đặc biệt, đau chân về đêm không đồng nghĩa với thiếu canxi, vì vậy cha mẹ không nên tự ý bổ sung canxi cho trẻ nếu chưa xác định trẻ thực sự có thiếu hay không.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
