Men vi sinh là gì?
Men vi sinh, hay probiotic, là các vi sinh vật sống có lợi. Khi được sử dụng với đúng chủng, đúng lượng và trong tình huống phù hợp, một số probiotic có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Điều quan trọng là:
KHÔNG PHẢI TẤT CẢ MEN VI SINH ĐỀU GIỐNG NHAU.
Hiệu quả của probiotic phụ thuộc vào chủng vi sinh vật cụ thể, liều lượng và tình trạng bệnh.
Vì vậy, không nên nghĩ rằng cứ sản phẩm nào ghi “men vi sinh” thì đều có tác dụng như nhau.
Khi nào trẻ có thể cần dùng men vi sinh?
Một số chủng probiotic có thể được cân nhắc trong những tình huống nhất định như:
- Một số trường hợp tiêu chảy cấp.
- Một số trường hợp tiêu chảy liên quan đến sử dụng kháng sinh.
- Một số rối loạn tiêu hóa cụ thể.
Tuy nhiên, probiotic không thay thế phương pháp điều trị chính.
Ví dụ, khi trẻ bị tiêu chảy cấp, điều quan trọng nhất vẫn là bù nước và điện giải đúng cách, tiếp tục ăn uống và theo dõi dấu hiệu mất nước.
Men tiêu hóa là gì?
Men tiêu hóa là các enzyme giúp cơ thể phân giải thức ăn thành những thành phần nhỏ hơn để hấp thu.
Ví dụ:
- Lactase: giúp tiêu hóa đường lactose trong sữa.
- Lipase: giúp tiêu hóa chất béo.
- Protease: giúp tiêu hóa chất đạm.
- Amylase: giúp tiêu hóa tinh bột.
Bình thường, hệ tiêu hóa của trẻ đã tự sản xuất những enzyme cần thiết.
Vì vậy:
TRẺ KHỎE MẠNH KHÔNG CẦN UỐNG MEN TIÊU HÓA THƯỜNG XUYÊN.
Khi nào trẻ thực sự cần men tiêu hóa?
Men tiêu hóa chỉ thực sự cần trong một số tình huống trẻ thiếu một enzyme cụ thể hoặc có bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa thức ăn.
Ví dụ, trẻ thiếu lactase có thể cần được điều chỉnh lượng lactose hoặc sử dụng lactase trong những trường hợp phù hợp.
Một số bệnh lý ảnh hưởng đến chức năng tụy hoặc đường tiêu hóa cũng có thể cần bổ sung enzyme chuyên biệt.
Những trường hợp này nên được bác sĩ đánh giá và hướng dẫn, thay vì tự mua nhiều loại men tiêu hóa cho trẻ uống kéo dài.
Men vi sinh và men tiêu hóa khác nhau thế nào?
Cha mẹ có thể nhớ rất đơn giản:
MEN VI SINH = VI SINH VẬT CÓ LỢI.
MEN TIÊU HÓA = ENZYME GIÚP PHÂN GIẢI THỨC ĂN.
Hai loại này không phải là một và cũng không thể tùy ý thay thế cho nhau.
Trẻ biếng ăn có nên uống men tiêu hóa hoặc men vi sinh không?
Không nhất thiết.
Biếng ăn ở trẻ có rất nhiều nguyên nhân:
- Uống quá nhiều sữa.
- Ăn vặt nhiều.
- Táo bón.
- Ép ăn kéo dài.
- Bữa ăn không phù hợp.
- Ăn không đúng giờ.
- Một số bệnh lý.
- Một số trường hợp có thiếu vi chất.
Vì vậy, nếu trẻ biếng ăn, điều quan trọng nhất là tìm nguyên nhân gây biếng ăn.
Cho trẻ uống men kéo dài mà không xác định nguyên nhân thường không giải quyết được vấn đề.
Bé đầy bụng, xì hơi nhiều có cần uống men không?
Chưa chắc.
Đầy bụng, xì hơi có thể liên quan đến:
- Nuốt nhiều hơi khi ăn hoặc bú.
- Ăn quá nhanh.
- Uống quá nhiều sữa.
- Táo bón.
- Một số thực phẩm dễ sinh hơi.
- Bất dung nạp lactose.
- Một số rối loạn tiêu hóa khác.
Vì vậy, không nên cứ thấy trẻ đầy bụng là tự động cho uống men vi sinh hoặc men tiêu hóa.
Có nên cho trẻ uống men vi sinh hằng ngày?
Thông thường, trẻ khỏe mạnh, ăn uống tốt, đi tiêu bình thường và tăng trưởng tốt không cần uống men vi sinh hằng ngày chỉ với mục đích “giúp tiêu hóa tốt hơn”.
Men vi sinh cũng không nên được xem như một loại vitamin hay thuốc bổ bắt buộc phải sử dụng thường xuyên.
Nếu cần dùng probiotic, nên lựa chọn đúng chủng cho đúng mục đích.
Có nên cho trẻ uống men tiêu hóa kéo dài?
Không nên tự ý sử dụng men tiêu hóa kéo dài nếu trẻ không có chỉ định rõ ràng.
Nếu trẻ thường xuyên:
- Đầy bụng.
- Đau bụng.
- Tiêu chảy kéo dài.
- Phân bất thường.
- Ăn uống kém kéo dài.
- Không tăng cân hoặc sụt cân.
thì điều quan trọng hơn là đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân, thay vì liên tục thay đổi các loại men.
Khi nào trẻ có vấn đề tiêu hóa cần đi khám?
Nên đưa trẻ đi khám nếu có:
- Tiêu chảy kéo dài.
- Đau bụng tái diễn.
- Nôn ói nhiều.
- Phân có máu.
- Đầy bụng kéo dài.
- Ăn uống giảm rõ.
- Sụt cân hoặc không tăng cân.
- Chiều cao tăng chậm.
Đây là những trường hợp cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ điều trị triệu chứng bằng men.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ chỉ cần nhớ:
MEN VI SINH = BỔ SUNG VI SINH VẬT CÓ LỢI.
MEN TIÊU HÓA = BỔ SUNG ENZYME GIÚP TIÊU HÓA THỨC ĂN.
Và quan trọng nhất:
KHÔNG PHẢI TRẺ BIẾNG ĂN – ĐẦY BỤNG – TIÊU CHẢY NÀO CŨNG CẦN UỐNG MEN.
Nếu trẻ vẫn ăn uống, đi tiêu và tăng trưởng bình thường, thường không cần bổ sung men thường xuyên.
Nếu trẻ có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc chậm tăng trưởng, nên tìm nguyên nhân trước, thay vì tự cho trẻ uống nhiều loại men trong thời gian dài.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
