Vì sao trẻ hay bị chảy máu mũi?
Những nguyên nhân thường gặp nhất là:
- Trẻ ngoáy mũi hoặc dụi mũi nhiều.
- Niêm mạc mũi bị khô.
- Viêm mũi dị ứng gây ngứa và dụi mũi.
- Cảm cúm, viêm mũi làm niêm mạc dễ tổn thương.
- Xì mũi quá mạnh.
- Chấn thương vùng mũi.
- Không khí khô hoặc nằm phòng máy lạnh kéo dài.
Vì vậy, một trẻ hoàn toàn khỏe mạnh thỉnh thoảng chảy một ít máu mũi thường không phải dấu hiệu của bệnh nghiêm trọng.
Trẻ chảy máu mũi có phải do thiếu chất không?
Không phải nguyên nhân thường gặp.
Nhiều cha mẹ thấy con chảy máu mũi thường xuyên liền nghĩ bé thiếu vitamin hoặc thiếu chất. Thực tế, đa số trường hợp liên quan đến tổn thương tại chỗ ở niêm mạc mũi như khô mũi, ngoáy mũi hoặc viêm mũi dị ứng.
Không nên tự ý bổ sung vitamin hoặc thuốc chỉ vì trẻ bị chảy máu mũi.
Trẻ chảy máu mũi có phải do nóng trong người không?
Đây cũng là câu hỏi cha mẹ thường gặp.
Y khoa không xem “nóng trong người” là nguyên nhân trực tiếp gây chảy máu mũi. Khi thời tiết nóng hoặc khô, niêm mạc mũi có thể bị khô và dễ tổn thương hơn, từ đó làm trẻ dễ chảy máu.
Do đó, cần tìm nguyên nhân cụ thể thay vì chỉ cho rằng trẻ bị “nóng trong”.
Trẻ chảy máu mũi phải làm sao để cầm máu đúng cách?
Khi trẻ đang chảy máu mũi, cha mẹ nên:
- Cho trẻ ngồi thẳng và hơi cúi đầu về phía trước.
- Dùng ngón tay bóp chặt phần mềm hai bên cánh mũi.
- Giữ liên tục khoảng 10–15 phút, không thả ra kiểm tra liên tục.
- Cho trẻ thở bằng miệng trong lúc bóp mũi.
Phần lớn các trường hợp chảy máu mũi nhẹ sẽ cầm bằng cách này.
Chảy máu mũi có nên ngửa đầu ra sau không?
Không nên.
Đây là một sai lầm rất thường gặp.
Khi ngửa đầu ra sau, máu có thể chảy xuống họng khiến trẻ nuốt máu, ho hoặc buồn nôn.
Tư thế đúng là:
NGỒI THẲNG – HƠI CÚI ĐẦU VỀ TRƯỚC – BÓP PHẦN MỀM CÁNH MŨI 10–15 PHÚT.
Sau khi cầm máu mũi, cha mẹ nên làm gì?
Trong một thời gian sau đó nên hạn chế:
- Ngoáy mũi.
- Dụi mũi.
- Xì mũi mạnh.
- Chạy nhảy hoặc vận động mạnh ngay sau khi vừa cầm máu.
Nếu trẻ thường xuyên bị khô mũi, có thể trao đổi với bác sĩ về biện pháp giữ ẩm niêm mạc mũi phù hợp.
Nếu trẻ có viêm mũi dị ứng, việc kiểm soát tình trạng ngứa mũi và dụi mũi cũng giúp giảm tái phát.
Trẻ chảy máu mũi nhiều lần có nguy hiểm không?
Không phải cứ chảy máu mũi nhiều lần là nguy hiểm.
Tuy nhiên, nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Chảy máu mũi tái diễn thường xuyên.
- Mỗi lần chảy khá nhiều.
- Máu khó cầm.
- Chảy máu không rõ nguyên nhân.
- Thường xuyên chỉ chảy một bên mũi kèm nghẹt mũi.
- Có dịch mũi bất thường hoặc mùi hôi.
- Trẻ xanh xao, mệt hoặc nghi thiếu máu.
Bác sĩ có thể kiểm tra mũi để tìm vị trí chảy máu và những nguyên nhân tại chỗ.
Khi nào chảy máu mũi cần nghĩ đến rối loạn đông máu?
Phần lớn trẻ chảy máu mũi không bị rối loạn đông máu.
Tuy nhiên, cần đánh giá kỹ hơn nếu trẻ có thêm:
- Dễ xuất hiện nhiều vết bầm không rõ nguyên nhân.
- Chảy máu chân răng bất thường.
- Vết thương nhỏ nhưng chảy máu lâu cầm.
- Có nhiều chấm xuất huyết trên da.
- Chảy máu ở nhiều vị trí khác nhau.
- Gia đình có người mắc bệnh lý chảy máu hoặc rối loạn đông máu.
Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, số lượng tiểu cầu và các xét nghiệm đông máu.
Trẻ chảy máu mũi có cần xét nghiệm máu không?
Không phải trẻ nào cũng cần xét nghiệm.
Nếu trẻ chỉ thỉnh thoảng chảy máu mũi, có nguyên nhân tại chỗ rõ ràng, máu dễ cầm và trẻ hoàn toàn khỏe mạnh thì thường chưa cần làm xét nghiệm.
Xét nghiệm được cân nhắc khi chảy máu tái diễn nhiều, khó cầm hoặc có các biểu hiện gợi ý bệnh lý toàn thân hay rối loạn đông máu.
Khi nào trẻ chảy máu mũi cần đến bệnh viện ngay?
Nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu:
- Đã bóp mũi đúng cách liên tục khoảng 15–20 phút nhưng máu vẫn không cầm.
- Máu chảy nhiều.
- Trẻ tái, chóng mặt hoặc mệt bất thường.
- Có khó thở.
- Chảy máu sau chấn thương mạnh vùng mặt hoặc mũi.
- Chảy máu kèm những biểu hiện toàn thân bất thường.
Làm sao hạn chế chảy máu mũi tái phát ở trẻ?
Cha mẹ nên:
- Hạn chế trẻ ngoáy mũi.
- Cắt móng tay ngắn.
- Điều trị viêm mũi dị ứng nếu có.
- Tránh để niêm mạc mũi quá khô.
- Hạn chế trẻ xì mũi quá mạnh.
- Không tự ý ngoáy hoặc đưa vật vào mũi để tìm điểm chảy máu.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
NGOÁY MŨI – KHÔ NIÊM MẠC – VIÊM MŨI/DỊ ỨNG → là những nguyên nhân rất thường gặp gây chảy máu mũi ở trẻ.
Khi trẻ đang chảy máu:
CÚI ĐẦU VỀ TRƯỚC – BÓP CÁNH MŨI 10–15 PHÚT – KHÔNG NGỬA ĐẦU RA SAU.
Không phải cứ chảy máu mũi là trẻ bị thiếu chất hoặc bệnh về máu. Tuy nhiên, nếu trẻ chảy máu tái diễn nhiều + khó cầm + dễ bầm da + chảy máu ở vị trí khác, nên đưa bé đi khám để tìm nguyên nhân.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
