Vì sao trẻ hay dụi mắt hoặc chớp mắt liên tục?
Có nhiều nguyên nhân khác nhau. Điều quan trọng là quan sát xem trẻ có kèm:
- Đỏ mắt.
- Ngứa mắt.
- Chảy nước mắt.
- Ghèn mắt.
- Đau mắt.
- Nhìn mờ hoặc nheo mắt.
- Hay chỉ đơn thuần nháy mắt mà mắt hoàn toàn bình thường.
Những triệu chứng đi kèm sẽ giúp định hướng nguyên nhân.
1. Trẻ dụi mắt nhiều có thể do dị ứng mắt
Đây là nguyên nhân khá thường gặp.
Nên nghĩ đến viêm kết mạc dị ứng nếu trẻ:
- Ngứa mắt nhiều.
- Hay dụi cả hai mắt.
- Đỏ mắt.
- Chảy nước mắt.
- Có thể kèm hắt hơi, sổ mũi hoặc viêm mũi dị ứng.
Trong viêm kết mạc dị ứng, ngứa mắt là một triệu chứng rất gợi ý.
Cha mẹ nên hạn chế để trẻ dụi mắt nhiều vì có thể làm mắt kích ứng thêm.
2. Khô mắt hoặc kích ứng khiến trẻ chớp mắt nhiều
Bụi, gió, máy lạnh, khói hoặc sử dụng màn hình kéo dài có thể làm bề mặt mắt khó chịu và khiến trẻ chớp mắt thường xuyên hơn.
Trẻ có thể:
- Chớp mắt nhiều.
- Dụi mắt.
- Than cộm hoặc khó chịu ở mắt.
- Mỏi mắt sau khi xem màn hình lâu.
Nếu trẻ sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc máy tính nhiều, nên cho mắt nghỉ thường xuyên và tăng các hoạt động ngoài trời phù hợp.
3. Trẻ chớp mắt, nheo mắt nhiều có thể do tật khúc xạ
Một số trẻ bị cận thị, viễn thị hoặc loạn thị có thể có biểu hiện:
- Nheo mắt khi nhìn xa.
- Chớp mắt nhiều.
- Ngồi sát tivi.
- Đưa sách hoặc màn hình lại gần.
- Than mỏi mắt.
- Đau đầu khi học hoặc đọc lâu.
- Học tập giảm tập trung do nhìn không rõ.
Những trường hợp này nên được kiểm tra thị lực và khám mắt.
4. Nháy mắt liên tục nhưng mắt bình thường có thể là tic vận động
Đây là nguyên nhân khiến nhiều cha mẹ bất ngờ.
Một số trẻ hoàn toàn không có bệnh ở mắt nhưng lại:
- Nháy mắt liên tục.
- Nhăn mặt.
- Nhún vai.
- Cử động đầu hoặc cổ lặp lại.
- Có những động tác xuất hiện nhiều lần mà trẻ khó kiểm soát.
Đây có thể là tic vận động.
Tic thường xuất hiện nhiều hơn khi trẻ:
- Mệt.
- Thiếu ngủ.
- Căng thẳng.
- Hồi hộp.
- Bị người lớn liên tục chú ý hoặc nhắc nhở.
Nhiều tic ở trẻ chỉ xuất hiện trong một thời gian rồi giảm dần.
Trẻ nháy mắt do tic có cần uống thuốc không?
Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị bằng thuốc.
Nếu tic nhẹ, trẻ vẫn học tập, vui chơi và sinh hoạt bình thường, bác sĩ thường có thể theo dõi.
Điều cha mẹ nên tránh là liên tục nói:
“Đừng nháy mắt nữa!”
“Sao con cứ chớp mắt hoài vậy?”
Việc làm trẻ chú ý và căng thẳng về tic đôi khi có thể khiến biểu hiện này xuất hiện nhiều hơn.
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ hay chớp mắt?
Có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản:
- Hạn chế thời gian sử dụng màn hình kéo dài.
- Cho mắt nghỉ thường xuyên.
- Cho trẻ ngủ đủ giấc.
- Khuyến khích hoạt động ngoài trời.
- Tránh khói, bụi và các yếu tố gây kích ứng mắt.
- Không để trẻ dụi mắt liên tục.
- Quan sát trẻ có nhìn mờ hoặc nheo mắt hay không.
- Theo dõi xem ngoài nháy mắt trẻ có thêm những động tác hoặc âm thanh lặp lại khác hay không.
Nếu nghi tic, không la mắng hoặc bắt trẻ cố nhịn.
Khi nào trẻ dụi mắt, chớp mắt nhiều cần đi khám mắt?
Nên đưa trẻ đi khám nếu có:
- Mắt đỏ kéo dài.
- Đau mắt.
- Sợ ánh sáng.
- Ghèn mắt nhiều.
- Nhìn mờ.
- Nheo mắt thường xuyên.
- Nghi giảm thị lực.
- Lé mắt.
- Chấn thương mắt.
- Nghi có dị vật trong mắt.
- Triệu chứng kéo dài hoặc ngày càng tăng.
Đặc biệt, đau mắt, sợ ánh sáng hoặc giảm thị lực không nên chỉ theo dõi kéo dài tại nhà.
Khi nào trẻ nháy mắt nhiều cần nghĩ đến tic?
Nên nghĩ thêm đến tic nếu:
- Mắt khám không phát hiện bất thường.
- Trẻ nháy mắt lặp đi lặp lại.
- Triệu chứng tăng khi mệt hoặc căng thẳng.
- Có thêm nhăn mặt, nhún vai hoặc động tác lặp lại khác.
- Có thể xuất hiện thêm âm thanh lặp lại như hắng giọng.
Nếu tic kéo dài, ngày càng nhiều hoặc ảnh hưởng đến học tập, sinh hoạt, giao tiếp hay tâm lý của trẻ, nên đưa trẻ đi khám để được đánh giá.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
TRẺ DỤI MẮT, CHỚP MẮT NHIỀU CHƯA CHẮC LÀ BỆNH VỀ MẮT.
Có thể nghĩ đến 4 nhóm nguyên nhân thường gặp:
DỊ ỨNG MẮT – KHÔ/KÍCH ỨNG MẮT – TẬT KHÚC XẠ – TIC VẬN ĐỘNG.
Nếu trẻ ngứa + đỏ mắt + dụi mắt nhiều, nên nghĩ đến dị ứng hoặc kích ứng mắt.
Nếu trẻ nheo mắt + nhìn gần + than mỏi mắt hoặc nhìn không rõ, nên kiểm tra thị lực.
Nếu mắt hoàn toàn bình thường nhưng trẻ vẫn nháy mắt lặp đi lặp lại, đặc biệt tăng khi mệt hoặc căng thẳng, cần nghĩ thêm đến tic vận động.
Và nếu là tic, cha mẹ nên nhớ:
KHÔNG LA MẮNG – KHÔNG LIÊN TỤC NHẮC TRẺ – KHÔNG BẮT TRẺ CỐ NHỊN.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
