Trẻ nào bị tiêu chảy dễ mất nước?
Nguy cơ cao hơn ở:
- Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
- Trẻ đi phân nước nhiều lần.
- Nôn ói nhiều.
- Sốt.
- Bú hoặc uống nước giảm rõ.
- Không được bù đủ nước sau mỗi lần đi tiêu.
- Trẻ đang suy dinh dưỡng hoặc có bệnh nền.
Trẻ càng nhỏ thì tình trạng mất nước có thể diễn tiến càng nhanh.
Dấu hiệu mất nước ở trẻ tiêu chảy là gì?
Cha mẹ cần theo dõi:
- Khát nhiều.
- Môi, miệng khô.
- Khóc ít hoặc không có nước mắt.
- Mắt trũng.
- Tiểu ít hơn bình thường.
- Trẻ quấy bất thường.
- Mệt hoặc ngủ nhiều hơn.
- Trẻ nhỏ có thể có thóp trũng.
Trong đó, uống kém – tiểu ít – mắt trũng – lừ đừ là những dấu hiệu cần đặc biệt chú ý.
Trẻ tiêu chảy nên bù nước như thế nào?
Nếu trẻ còn uống được, nên bù nước sớm bằng ORESOL pha đúng theo hướng dẫn trên bao bì.
Cha mẹ nên:
- Cho trẻ uống từng ngụm nhỏ.
- Chia nhiều lần.
- Không ép uống quá nhanh.
- Nếu trẻ nôn, tạm ngưng vài phút rồi cho uống lại chậm hơn.
Không nên tự pha ORESOL đặc hoặc loãng hơn hướng dẫn.
Trẻ bú mẹ nên tiếp tục bú và có thể bú nhiều lần hơn.
Trẻ tiêu chảy nôn nhiều có nguy hiểm không?
Có thể nguy hiểm nếu trẻ không giữ được nước uống.
Khi trẻ vừa tiêu chảy vừa nôn liên tục, lượng nước mất tăng lên trong khi khả năng bù lại giảm xuống.
Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám nếu:
- Uống vào lại nôn.
- Không thể uống ORESOL.
- Bú giảm rõ.
- Tiểu ít.
- Trẻ mệt dần.
Đây là nhóm trẻ dễ mất nước nhanh.
Trẻ tiêu chảy khi nào cần nhập viện?
Không phải trẻ tiêu chảy nào cũng cần nhập viện.
Bác sĩ sẽ đánh giá dựa vào:
- Mức độ mất nước.
- Khả năng uống.
- Số lần nôn và tiêu chảy.
- Lượng nước tiểu.
- Tình trạng tỉnh táo.
- Tuổi và bệnh nền của trẻ.
Trẻ mất nước nặng hoặc không thể bù nước bằng đường uống có thể cần truyền dịch tại bệnh viện.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
Cần đưa trẻ đi ngay nếu có:
- Nôn liên tục, không uống được.
- Tiêu chảy quá nhiều và không thể bù đủ nước.
- Tiểu rất ít hoặc nhiều giờ không tiểu.
- Mắt trũng, miệng rất khô.
- Lừ đừ, khó đánh thức hoặc phản ứng kém.
- Tay chân lạnh, da tái.
- Phân có nhiều máu.
- Co giật.
- Trẻ mệt nhanh hoặc tình trạng ngày càng xấu đi.
Đây có thể là dấu hiệu mất nước nặng hoặc rối loạn tuần hoàn.
Tiêu chảy do virus có cần dùng kháng sinh không?
Thông thường không.
Kháng sinh không có tác dụng với virus và không được dùng thường quy trong tiêu chảy cấp do virus.
Điều quan trọng nhất vẫn là:
- Bù nước đúng.
- Tiếp tục cho trẻ ăn hoặc bú.
- Theo dõi dấu hiệu mất nước.
- Đưa trẻ đi khám khi tình trạng không cải thiện hoặc có dấu hiệu bất thường.
Lời khuyên của bác sĩ
Khi trẻ bị tiêu chảy cấp, cha mẹ đừng chỉ đếm số lần đi tiêu.
Hãy quan sát:
TRẺ CÓ UỐNG ĐƯỢC KHÔNG? – CÓ CÒN ĐI TIỂU KHÔNG? – CÓ MẮT TRŨNG KHÔNG? – CÓ LỪ ĐỪ KHÔNG?
Hãy nhớ:
TIÊU CHẢY NHIỀU + NÔN NHIỀU + UỐNG KÉM + TIỂU ÍT + LỪ ĐỪ → NGUY CƠ MẤT NƯỚC CAO.
Bù nước sớm bằng ORESOL đúng cách là biện pháp quan trọng giúp hạn chế mất nước. Nếu trẻ không uống được, tiểu ít hoặc lừ đừ, cần đưa bé đến cơ sở y tế ngay.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
