Trẻ nhỏ con nhưng vẫn bình thường khi nào?
Một trẻ có thể chỉ thuộc nhóm vóc dáng nhỏ nếu:
· Cân nặng và chiều cao thấp hơn một số bạn cùng tuổi nhưng vẫn tăng đều.
· Đường tăng trưởng duy trì tương đối ổn định theo thời gian.
· Trẻ ăn uống, vận động và phát triển bình thường.
· Không sụt cân hoặc đứng cân kéo dài.
· Cha mẹ cũng có vóc dáng nhỏ.
Điều quan trọng không phải trẻ đứng thứ mấy so với các bạn, mà là trẻ có đang phát triển đều theo đường tăng trưởng của chính mình hay không.
Khi nào cần nghĩ đến suy dinh dưỡng?
Cha mẹ nên lưu ý nếu trẻ:
· Cân nặng hoặc chiều cao thấp rõ so với tuổi.
· Không tăng cân trong thời gian dài hoặc bị sụt cân.
· Đường tăng trưởng đi xuống qua nhiều lần đo.
· Trẻ ngày càng gầy.
· Biếng ăn kéo dài.
· Hay tiêu chảy, nôn ói hoặc mắc bệnh kéo dài.
· Mệt, ít hoạt động hoặc có biểu hiện thiếu vi chất.
Bác sĩ đánh giá suy dinh dưỡng bằng cách nào?
Không nên chỉ nhìn vào một con số cân nặng.
Bác sĩ thường đánh giá trẻ trên biểu đồ tăng trưởng, dựa vào các chỉ số như:
· Cân nặng theo tuổi.
· Chiều cao theo tuổi.
· Cân nặng theo chiều cao ở trẻ nhỏ.
· BMI theo tuổi ở những độ tuổi phù hợp.
Các chỉ số này có thể được biểu thị bằng Z-score để xác định trẻ có nhẹ cân, thấp còi hoặc gầy còm hay không.
Quan trọng hơn nữa là theo dõi sự thay đổi của đường tăng trưởng qua nhiều tháng.
Một bé luôn ở nhóm thấp nhưng vẫn tăng trưởng đều có thể hoàn toàn khỏe mạnh. Ngược lại, một trẻ trước đây tăng trưởng tốt nhưng cân nặng hoặc chiều cao bắt đầu tụt dần trên biểu đồ tăng trưởng thì cần tìm nguyên nhân.
Khi nào nên đưa trẻ đi khám dinh dưỡng?
Nên đưa trẻ đi khám nếu:
· Đứng cân hoặc sụt cân kéo dài.
· Chiều cao tăng chậm.
· Đường tăng trưởng đi xuống.
· Biếng ăn kéo dài.
· Trẻ ngày càng gầy hoặc sức khỏe giảm.
· Cha mẹ không chắc cân nặng và chiều cao của trẻ có phù hợp với tuổi hay không.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
Nhỏ con không đồng nghĩa với suy dinh dưỡng.
Đừng chỉ so sánh con mình với những trẻ khác. Hãy theo dõi cân nặng – chiều cao – tốc độ tăng trưởng và biểu đồ tăng trưởng của chính trẻ theo thời gian.
Trẻ nhỏ nhưng vẫn tăng trưởng đều → có thể chỉ là vóc dáng nhỏ.
Trẻ đứng cân, sụt cân hoặc đường tăng trưởng đi xuống → cần đánh giá nguy cơ suy dinh dưỡng.
Phát hiện sớm sẽ giúp bác sĩ tìm nguyên nhân và điều chỉnh dinh dưỡng phù hợp trước khi tăng trưởng của trẻ bị ảnh hưởng kéo dài.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
