Vì sao đàm của trẻ chuyển sang màu vàng hoặc xanh?
Khi đường hô hấp bị viêm, các tế bào miễn dịch tập trung tại vùng viêm và hòa lẫn với dịch tiết.
Điều này có thể khiến nước mũi hoặc đàm chuyển từ trong sang:
- Trắng đục.
- Vàng.
- Xanh.
Hiện tượng này có thể gặp cả trong nhiễm virus, đặc biệt sau vài ngày trẻ bị cảm, viêm mũi họng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp.
Vì vậy:
Đàm xanh ≠ chắc chắn nhiễm khuẩn.
Trẻ ho đàm xanh có phải bị viêm phổi không?
Không nhất thiết.
Viêm phổi không được chẩn đoán chỉ dựa vào màu đàm.
Bác sĩ sẽ chú ý nhiều hơn đến các dấu hiệu như:
- Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
- Thở nhanh.
- Khó thở.
- Rút lõm lồng ngực.
- Trẻ mệt, ăn bú giảm.
- Bất thường khi khám phổi.
Một trẻ có đàm xanh nhưng vẫn tỉnh táo, ăn uống tốt, không khó thở và bệnh đang cải thiện chưa chắc cần dùng kháng sinh.
Khi nào trẻ ho mới cần uống kháng sinh?
Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ nghi ngờ hoặc xác định nhiễm khuẩn cần điều trị, chẳng hạn:
- Viêm phổi do vi khuẩn.
- Một số trường hợp viêm tai giữa cấp.
- Viêm xoang do vi khuẩn.
- Một số nhiễm khuẩn đường hô hấp khác.
Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, thời gian bệnh, khám lâm sàng và đôi khi cần thêm xét nghiệm, chứ không chỉ nhìn vào màu đàm.
Đàm xanh kéo dài bao lâu thì cần đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:
- Đàm xanh hoặc vàng kéo dài kèm bệnh không cải thiện.
- Sốt cao hoặc sốt kéo dài.
- Ho ngày càng nhiều.
- Trẻ mệt hơn rõ.
- Ăn bú giảm.
- Xuất hiện thở nhanh hoặc khó thở.
Nếu trẻ đang đỡ rồi sốt trở lại hoặc tình trạng xấu đi, cũng nên được bác sĩ đánh giá.
Khi nào cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay?
Cần đưa trẻ đi ngay nếu ho kèm:
- Thở nhanh hoặc khó thở.
- Rút lõm lồng ngực.
- Môi hoặc da tím tái.
- Trẻ lừ đừ, khó đánh thức.
- Không uống được hoặc bỏ bú.
- Có dấu hiệu suy hô hấp.
Những dấu hiệu này quan trọng hơn rất nhiều so với màu sắc của đàm.
Có nên tự mua kháng sinh khi trẻ ho đàm xanh?
Không nên.
Tự sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định có thể:
- Không giúp trẻ khỏi nhanh hơn nếu nguyên nhân là virus.
- Gây tiêu chảy, dị ứng hoặc tác dụng phụ khác.
- Làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh.
- Khiến việc điều trị nhiễm khuẩn thật sự sau này khó khăn hơn.
Lời khuyên của bác sĩ
Cha mẹ hãy nhớ:
ĐÀM XANH, VÀNG ≠ BẮT BUỘC PHẢI UỐNG KHÁNG SINH.
Điều cần quan sát là:
TRẺ CÓ SỐT KÉO DÀI KHÔNG? – CÓ THỞ NHANH KHÔNG? – CÓ KHÓ THỞ KHÔNG? – TÌNH TRẠNG CÓ ĐANG NẶNG DẦN KHÔNG?
Nếu trẻ vẫn khỏe, ăn uống tốt, không khó thở và bệnh đang cải thiện thì màu đàm đơn thuần thường không phải lý do để dùng kháng sinh.
Kháng sinh chỉ nên được sử dụng khi có chỉ định phù hợp sau khi trẻ được đánh giá.
BS CKII Trịnh Đình Thế Nguyên
Chuyên khoa Nhi & Dinh dưỡng
bsnguyennhikhoa
